OVER HET NATIONAAL PLAN OPEN SCIENCE

Focus  Het ministerie van OCW heeft de opdracht gegegeven tot het schrijven van het Nationaal Plan Open Science. Staatssecretaris Dekker geeft het schrijfteam daarbij de volgende focus mee:

• Volledig open access voor alle wetenschappelijk publicaties
• Optimaal hergebruik van onderzoeksdata
• Nieuwe beoordelings- en beloningssystemen

In februari 2017 nodigt de Staatssecretaris diverse direct betrokkenen uit om het plan te onderschrijven. Tegelijkertijd wordt er dan een Nationaal Platform Open Science gelanceerd.

OVER HET NATIONAAL PLAN OPEN SCIENCE

Proces Het Nationaal Plan Open Science komt tot stand as een coproductie met het volgende gewenste resultaat:

• een breed gedragen concreet actieplan voor open science
• waarbij verbinding tot stand is en wordt gebracht tussen de partijen en de vele initiatieven die er ook al zijn
• zodat deze zichtbaar worden en ze elkaar kunnen inspireren en versterken

Het schrijfteam haalt actief inzichten op van diverse groepen belanghebbenden.

OVER HET NATIONAAL PLAN OPEN SCIENCE

Beoogde uitwerking Het Nationaal Plan Open Science dient als kapstok en bevat geen gedetailleerde uitwerking. Er wordt in het plan  niks opgelegd.

Omdat de onderliggende principes belangrijk zijn. Transparantie helpt bij verantwoording en  reproduceerbaarheid en verhoogt de integriteit.

Omdat open science het onderzoeks-proces efficiënt maakt. Je kunt makkelijker interdisciplinair samenwerken en kruis-bestuiven. De wisselwerking tussen onderzoek en bedrijfsleven is beter.

Open science een voorwaarde voor open innovatie. Wetenschap heeft baat bij 'reactie'.

Vanwege de opbrengsten

• Hergebruik van onderzoeksdata
• Economische groei
• Rendement op politiek geld
• Innovatie

Omdat je er een slimmere beroeps-bevolking van krijgt Eén van de deelnemers verwoordde het zo: "Open Science is van oudsher het enige principe dat leidt tot het creëren van kennis".

Schuiven met ambities  Wat voor resultaten moeten er in 2020 bereikt zijn? De deelnemers schreven hun ambitie op papier en rangschikten deze op een lijn van minst naar meest ambitieus.

De ambities van de deelnemers liepen uiteen van '100% bewustwording',  het overwinnen van datadeelangst, het drempelvrij en effectief gebruik kunnen maken van machine-leesbare onderzoeksvruchten tot aan het kunnen aantonen van daadwerkelijke impact op de professionele bevolking en de maatschappij.

Ook het proces is belangrijk. Eén van de deelnemers noteerde de ambitie dat NL-partners in 2020 een gecoördineerde actie op touw hebben gezet om EU-doelen te bereiken.

Wiens ambitie is het eigenlijk? Er ontstaat een discussie over het leiderschap in het neerzetten van het Nationaal Plan. Willen we meer politiek leiderschap? Moet OCW meer sturing geven aan de ambities? Of is wetenschap te ingewikkeld om politiek leiderschap te verwachten en kun je leiderschap misschien beter aan onderzoeksgemeenschappen zelf overlaten?

OA infrastructuur  Organisaties onder-steunen de overgang naar 100% OA door:

• Big deals met uitgevers
• Toolbox copyright
• OA fondsen
• Ondersteunen van omzetten van bestaande tijdschriften naar OA
• Groen OA-beleid
• Institutional repositories
• HBO-kennisbank
• Opus
• Bewustwordingtools zoals Open Boek over Open Access

All things data Organisaties ondersteunen onderzoekers  o.a. op de volgende manieren bij het voorbereiden van hun onderzoeksdata op hergebruik:

• Data management principes en beleid
• Open Science programma's met data analyse tools (SURFSARA)
• Trainingen in RDM
• Data repositories zoals DANS EASY en 4TU.ResearchData
• Onderzoeks- en datainfrastructuur zoals CLARIAH, EOSC, EUDAT, EGI, PRACE, OpenAIRE
• Innovatie van reken-, data en netwerkvoorzieningen
• Netwerk Digitaal Erfgoed

VERSNELLER IDEE 1

Miedema pilots Richt - in navolging van science in transition - pilots in rondom andere manieren van evalueren van wetenschap.

1. Breng alternatieve manieren van de beoordeling van wetenschappelijke impact in kaart. Kijk naar de Vereniging van Hogescholen/SIA, UMCs en TNO
2. Maak de methode die UMC Utrecht ontwikkelde om onderzoek en onderzoekers te beoordelen landelijk  in de medische sector
3. Richt ook voor andere sectoren Miedema pilots in

De actiehouder is EZ/OCW/VSNU in samenwerking met Miedema.

VERSNELLER IDEE 2

Versnel  de groei van machine readable data. Denk daarbij aan de volgende acties:

1. Maak  een handleiding voor 'dummies' over data opslag, machine readability, identifiers, data toegankelijkheid, data gebruik
2. Maak het toepassen van persistent identifiers makkelijker
3. Neem een besluit over waarop identifiers toegepast moeten worden
4. Geef speciale aandacht aan de duurzaamheid van linked open data

VERSNELLER IDEE 3

5% extra voor data Je krijgt 5% extra onderzoeksgeld als je je datamanagement goed op orde brengt. Het gebruik van 'geoormerkt' geld is een manier om de echte kosten boven tafel te krijgen. In die 5% zitten niet alleen de kosten voor de infrastructuur maar ook voor de data steward.  Naast de 5% levert dit na verloop van tijd nog een geschenk op voor de onderzoeker:  een grotere impact.

VERSNELLER IDEE 4

Leid data stewards op Data stewards adviseren onderzoekers in zaken zoals data verzameling, data analyse, data citatie, data selectie (Welke data bewaren we waar en hoe lang?).

Maak NL aantrekkelijk voor data stewards. Ontwikkel een opleiding op HBO niveau. Zorg voor baankansen in data intensieve wetenschapsgebieden. Leer hierbij van en met het eScience center waar PhDs en data stewards al zij aan zij werken.

VERSNELLER IDEE 5

Professionaliseer de data infrastructuur Om data werkelijk herbruikbaar te maken, denken deelnemers aan de volgende acties:

• Een data catalogus opzetten waarin je beschikbare data vindt
• Sector brede data archieven inrichten
• Aantal erkende (gecertificeerde) data archieven opschroeven

VERSNELLERS IN DE WACHT

De volgende vragen wachten nog op versnelling omdat er geen tijd over was ze tijdens de creatieve sessie te behandelen:

• Hoe dichten we het gat in software sustainability?
• Hoe ontwikkelen we monitoring tools voor de impact van open science?
• Hoe financieren we open science? Hoe komen we van impuls- en projectgelden naar  een duurzaam financieringssysteem?
• Hoe maken we één omgeving voor de onderzoeker waarin hun workflow centraal staat?
• Hoe leveren we onderzoekers een compleet pakket aan diensten in alle fasen van het onderzoeksproces?
• Hoe zorgen we ervoor dat hogescholen ook toegang krijgen tot wetenschappelijke publicaties?

Hogescholen hebben een ander lijstje dan universiteiten.  Hogescholen hebben bijvoorbeeld geen last van de impact factor in de beoordeling van de kwaliteit van het onderzoek. In tegenstelling tot universiteiten hebben zij mondjesmaat toegang tot wetenschappelijke tijdschriften. In een Nationaal  Plan Open Science moeten deze verschillen en de kruisbestuiving benoemd worden.

Faciliteer een open dialoog met onderzoekers  Waar zijn de onderzoekers, vroegen  deelnemers zich af.  Het Landelijk promovendi netwerk en de KNAW Jonge Akademie  waren wel uitgenodigd, maar waren er de eerste sessie niet bij. 
De tweede sessie op 11 januari 2017 zullen zij er wel zijn. Wat kunnen we nog meer doen?  Hoe kunnen we samen nadenken over 'incentives voor OS'?

Houd rekening met diversiteit   One size does not fit all. Wat zegt dat over het niveau waarop we zaken benoemen in het plan?

Volle kracht vooruit  Het schrijfteam gaat volle kracht vooruit. En bedankt jullie voor alle mooie wensen. Mooie feestdagen en tot ziens op 11 januari 2017.

Deze visuele impressie en alle onderliggende foto's zijn gemaakt door Verbeeldingskr8 . De tekst is beschikbaar onder een CC-zero licentie en de foto's zijn beschikbaar onder een CC-BY-NC-SA 4.0. licentie.

Aan deze visuele impressie kunnen geen rechten worden ontleend.